Урукку дьыллар уорҕаларыгар. Туруулаһыы. Саха сиригэр государственность сайдыытын түһүмэхтэрэ.

gavril androsov e712cСахаларга государственность өйдөбүлэ хаһааҥҥыттан үөскээбитэй? Аатырбыт учуонай Л.Н.Гумилев Байкал күөл тулатыгар олорбут сахалар өбүгэлэрэ «Үч курыкан» диэн ааттаах государствоны тэринэ сылдьыбыттарын суруйар. Быйыл саас биэрбит интервьютыгар историческай наука доктора А.Н.Алексеев: «Өбүгэлэрбит государственность сорох өйдөбүллэрин илдьэ кэлбиттэрэ»,--диэн этэн турардаах. Итини номохторго ахтыллар саха төрдө Эллэй Боотур аатыгар «эл», «ил» диэн түүр тыллаах норуоттарга государствоны бэлиэтиир тыл баара, хайа эрэ өттүнэн, эмиэ бигэргэтэр курдук...

Нуучча айанньыттара Өлүөнэ өрүс орто сүүрүгүн булууларыгар урааҥхай сахаларга государственность ханнык эрэ көрүҥэ баарын академик А.П.Окладников, профессор С.А.Токарев курдук бөдөҥ учуонайдар бэлиэтииллэр. Оттон Саха сириттэн төрүттээх нуучча историга Г.А.Попов: «...на Лене вновь стало сформировываться в миниатюре тюркское государство»,--диэн суруйар. Ити санаатын сайыннарар чинчийээччи: «Не будь обстоятельств внешних событий 2-го десятилетия XVII в., мы увидели бы на Лене Якутское ханство под управлением кангаласской фамилии "Тыгынов", в составе которого объединились бы не только все якуты, но и были бы вовлечены тунгусы (эвенки) и палеоазиатские племена севера»,--диэн дириҥ сабалаҕааһыны оҥорор.

Подробнее...
 

Урукку дьыллар уорҕаларыгар. Сахалар түҥ былыр государстволаахтара дуо?

gavril androsov e712cОл үйэлэр дуорааннара
Сахалар тустарынан бөдөҥ этнографическай үлэни суруйбут Вацлав Серошевскайы сэргэ, өбүгэлэрбит государственностарын туһунан атын чинчийээччилэр тугу этэллэр эбитий? Биһиги, төһө кыаларынан, Сэһэн Боло «саха эрдэххэ» диэн этэр кэмигэр балайда чугас ол эбэтэр, XVIII-XIX үйэлэр кирбиилэринээҕи чинчийээччилэр үлэлэригэр тирэниэхпит.
Швед билиэҥҥэ түбэспит подполковнига Филипп Иоанн фон Страленберг XVIII үйэ саҥатыгар хомуйбут матырыйаалларыгар «Соҕотох» ол эбэтэр, Эр соҕотох Эллэй Боотур сахалар былыргы баһылыктарын быһыытынан ахтыллар. Страленберг чинчийэр кэмигэр сүүс сыллааҕыта олорон ааспыт Тыгыны саха ыраахтааҕыта диэн бигэргэппит. Кини өссө өбүгэлэрбит Прибайкальеттан Өлүөнэ орто сүүрүгэр көһөллөрүн саҕанааҕы тойоннорунан «Дэпци Тархан Тегин» диэн киһини ааттыыр. Гавриил Ксенофонтов Страленберг «тегин» диэн тылы туттубутун бэркэ сэргээн: «...якутское "Тыгын" – не собственное имя, а нарицательное, обозначающее звание или титул древнетурецких князей, принадлежащих к царствующей ханской фамилии,»–диэн бэлиэтиир.

Подробнее...
 

XXI үйэ -- саха хараҕынан. Виталий Власов: «Олоҥхо эйэҕэ сирдиир...»

vlasov 7b027Кини -- ытык Таатта улууһун биир модун тирэҕэ буолбут Чөркөөх нэһилиэгиттэн төрүттээх, Лев Толстойдуун доҕордоспут быраас Прокопий Сокольников, аатырбыт учуутал Матвей Сивцев-Маппыайабыс, Былатыан Ойуунускай, сахалартан маҥнайгы уу аалын капитана Афанасий Богатырев, Суорун Омоллоон курдук сүдү дьон төрөөн-үөскээн ааспыт түөлбэлэригэр үөскээбит ураты көрүүлээх айар үлэһит буолар. Бүгүҥҥү Олоҥхо күнүн көрсө Олоҥхо театрын дириэктэрин, поэт, ырыа айааччы уонна толорооччу Виталий Власовы кытта сэһэргэстим.

-- Виталий Гаврильевич, үүммүт, атаҕар туран эрэр XXI үйэни аан дойду үрдүнэн араастаан тойоннууллар. Манна ордук биһиги биир идэлээхтэрбит -- суруналыыстар ордук туустаан-тумалаан, хараҥа өҥүнэн ойуулууллара кистэл буолбатах...
-- XXI үйэ -- сайдыы өйүн, кэрэтин, тэтимин кэмэ. Бу билиҥҥи олох-дьаһах 90%, тосту, 180 кыраадыс уларыйаарыа. Аныгылыы сайдыы буоллаҕына -- куорат сайдыыта, ол аата урбанизация дэнэр. Ол иһин дьон куоракка олохсуйуута балысханнык бара турар.

Подробнее...
 

Бард буолбатах – «БААРТ»

vlasov 2a4c5«Баарт» диэн тугуй? Баарт диэн – уол оҕо аҕыс кырыылаҕар, хорсун боотурга, байанайдаах булчукка эрэ тосхойор дьол-соргу, дьолуо... Дьэ, маннык дьикти, сонун, ураты ааттаах тэрээһин кулун тутар 19, 20 күннэригэр П.А.Ойуунускай аатынан саха театрыгар ыытыллыаҕа. Манна эрэ күн аайы ыытыллыбыт тэрээһиҥҥэ этнорок, хард рок, лирика, классика, гитарнай уонна поэтическай композиция курдук ураты уонна уустук көрүҥнэр бииргэ түмүллэн, биир киһи – Виталий Власов толоруутугар иһиллиэхтэрэ.

Бу дьикти бырайыагы айар куттаах икки саха эр бэртэрэ – Олоҥхо театрын дириэктэрэ, рок ырыаһыт, поэт Виталий Власов уонна Үҥкүү театрын оркестр салаатын салайааччы Николай Павлов бииргэ кыттыһан, сарын сарыҥҥа өйөнсөн тэрийэ сылдьаллар. Николай Павлов этэринэн кинилэр өссө ааспыт үйэ 70-с сылларыттан ыла билсэллэр эбит. Бу күһүн көрсө түһэн кэпсэтэн баран маннык ураты тэрээһини кыттыһан ыытар санааҕа кэлбиттэр.

Подробнее...
 

Профсоюз работников культуры Якутии обеспокоен низкой зарплатой и введением аутсорсинга

Обращение к президенту республики.

Глубокоуважаемый Егор Афанасьевич!

Республика Саха (Якутия) по праву является одним из признанных культурных центров России. Мы, с радостью отмечаем, что Вами, Егор Афанасьевич, и Правительством Республики Саха (Якутия) уделяется огромное внимание вопросам развития культуры и духовности, как одной из составляющих государственной политики республики. Благодаря творчеству и повседневному труду работников культуры, в Республике успешно претворяется в жизнь культурная политика, сохраняются и преумножаются духовные богатства общества.

Ведь от того, как будут решаться вопросы по строительству современных объектов культуры, повышению оплаты труда работников культуры, укреплению их статуса зависит очень многое в развитии всех сфер Республики, позиционированию ее на высоком уровне в числе прочих регионов Российской Федерации. В нашей республике для решения этих вопросов многое сделано и делается.

Подробнее...
 

Первая выставка «Путь к театру Олонхо» в государственном музее имени Бахрушина открылась

vaxrushin 01 e487fВ историческом центре Москвы- на малой Ордынке впервые в истории якутского театрального искусства открылась выставка «Путь к театру Олонхо» («С 1906 года до театра Андрея БОРИСОВА И ГЕННАДИЯ СОТНИКОВА»).
Первая в истории-она не только для нашего театра, но и для самого музея- впервые здесь выставляется экспозиция национального театра. Филиал Бахрушинского музея- дом-усадьба великого драматурга А.Н.Островского предоставил Саха театру и театру Олонхо четыре своих зала. В них выставлены материалы по истории якутского театрального искусства, начиная с первых театральных постановок 1906 года, показано становление профессионального театра, отражены основные вехи, связанные с разными театральными поколениями и постановками. Также здесь показана национальная утварь, реквизиты, костюмы, афиши и документы, связанные с историей театра.

Подробнее...
 

V Международный фестиваль-конкурс сказителей «Эпосы мира на земле потомков Джангара»

С 18 по 20 октября 2013 г. в столице Калмыкии г. Элиста состоится пятый Международный фестиваль-конкурс сказителей «Эпосы мира на земле потомков Джангара».
Организаторами фестиваля являются: Министерство культуры РФ, Министерство образования, культуры и науки республики Калмыкия, Республиканский дом народного творчества республики Калмыкия.
Цель и задачи – сохранение и развитие традиционной культуры, популяризация и пропаганда эпического жанра народов России, укрепление межнационального и международного сотрудничества для дальнейшего взаимообогащения сказительского искусства, укрепление творческих взаимосвязей, расширение сферы культурного общения.
На международный фестиваль приглашены сказители из регионов РФ и стран ближнего и дальнего зарубежья.

Подробнее...
 


Страница 211 из 243

Иван Шакуров

И.Ю. Пестряков

Афиша

"Туйаарыма Куо" (Китай) в исполнении Пекинского театра опера Куньцю
«Светлоликая Туярыма Куо» пьеса П.А. Ойунского созданная по сюжету олонхо «Нюргун Боотур Стремительный». История...

Поиск

Карта посетителей