Өксөкүлээх туруорбут сэргэлэригэр саҥа бырайыак сүрэхтэннэ

ok c1590Бу күннэргэ Алексей Кулаковскай-Өксөкүлээх Өлөксөй үс улууска туруорбут сэргэлэригэр айар куттаах уопсастыбанньыктар икки нэдиэлэлээх айан эспэдииссийэлэрэ тэриллэн эрэр.

Эспэдииссийэ “Үс сэргэ — үс кут” диэн көрүк (концепция) бырайыак чэрчитинэн үлэлиэҕэ. Бу туһунан уопсастыбанньыктар Ил Дархан сүбэһитигэр Андрей Борисовка билиһиннэрдилэр, санаа атастастылар.

Көрүк сүрүн соруга – Өксөкүлээх Өлөксөй тус бэйэтинэн оҥорон хаалларбыт аһаҕас халлаан мусуойун экспонаттара – мас сэргэлэрэ кини олоҕун уонна үлэтин кэрэһиттэринэн буолан туралларын үйэтитии. Саха норуотун духуобунай лиидэрэ Өксөкүлээх Өлөксөй Саха сиригэр үс эрэ улуус нэһилиэктэригэр – Чурапчы Арыылааҕар, Үөһээ Бүлүү Оҥхойугар уонна Өймөкөөн Томторугар Өйдөбүнньүк сэргэлэри туруорбута. Ол мас историческай өйдөбүнньүктэр күн бүгүнүгэр диэри бу улуустар олохтоохторо сүгүрүйэн ааһар ытык сирдэринэн буолаллар. Ил Дархан сүбэһитигэр Өксөкүлээх сиэнэ, “Өксөкүлээх Өлөксөй эргимтэтэ” уопсастыбаннай тэрилтэ духуобунай лиидэрэ, “Үс сэргэ — үс кут” бырайыак ааптара Людмила Кулаковская көрүк ис хоһоонун билиһиннэрдэ.

Подробнее...
 

ОЛОҤХОҔО БИҺИКТЭНЭН...

Битээлий Былааһап Олоҥхону дьүһүйүүтүттэн сэдиптээн...

Олоҥхо диэн оттон биһиэхэ, сахаларга, саамай чыпчаал айымньыбыт буолар. Толоруллуутунан даҕаны, ис хоһоонунан даҕаны, үйэтинэн даҕаны. Мин кыра эрдэхпиттэн олоҥхо диэн тылы ытыктыы, маанылыы улааппыт курдук сананабын. Ол курдук, быыкаа эрдэхпитинэ, Атос биһикки оскуолаҕа киирэ иликпитинэ, Кулакуоскайдар кыыстарынан аймахпыт Дарыбыан Дабыыдап диэн убайдаах этибит. Кини сүрдээх улахан олоҥхоһут, Таатта улууһун биллэр улахан олоҥхоһута этэ. Биһиги аҕабыт бу Дарыбыан Дабыыдап икки олоҥхотун суруйан хаалларбыта
Оҕо сылдьан суруйа барарын билэрим. Дарыбыаннаах Чөркөөх Дьиэбэгэнэтигэр, биһигиттэн балай эмэ ыраах олорор этилэр. Ийэбит: «Дарыбыан оттоон баран таҕыстаҕына, эһиги аҕаҕыт олоҥхо суруйар», - диирэ. Сарсыарда утуйа сыттахпытына, кэлбит буолааччы. Ийэбит кэлин эмиэ: «Киэһэ барар, түүн суруйар уонна эһиги туруоххут иннинэ кэлэр этэ»,- диэн кэрэһэлиир этэ. Ити бэйэтэ 2-3 кѳстѳѳх сиринэн сылдьар буолуохтаах.
Оттон арай биирдэ Амаахаан диэн сиргэ, эһэбит Паапа оҕонньор сайылыгар, олордохпутуна, Дарыбыан тиийэн кэлбитэ. Ол кэлэн түүнүн, киэһэтин олоҥхолообута. Чуолкайдык ѳйдүүбүн. Үчүгэй баҕайытык саха оһоҕун оттон кэбиспиттэрэ. Аттыгар чугас соҕус остуол баарын курдук ѳйдүүбүн. Атос биһиги кыра баҕайы дьон, олорбоккобут эрэ биллэҕэ түһэ сытан наһаа кэрэхсээн, этэргэ дылы, айахпытын атан, харахпытын кѳрѳн истэ олорбуппут. Аҕабыт ол олоҥхотун, аны санаатахха, суруйар эбит. Түүнү быһа суруйар буоллаҕа.

Подробнее...
 

Олонхо уонна талах олоппос. (Кэлбит санаалар)

Мин а5ам, Сабарайкин Василий Васильевич, Таата Тыараьа нэьилиэгин олохтоого, этиитин быьа гыммакка саха тыйаатырыгар Виталий Власов олонхону муусукалаабытын интириэьиргээн кэлэн истибитим. Кини эппэтэ5э буоллар билбэккэ хаалар эбиппин. Онтум остуоруйалаах эбит: Виталий Власов бу улэтин тэрээьинигэр барытын ымпыгын-чымгыгын хас биирдии кыра да деталь суолталаах диэн сурдээ5ин ис дууьатыттан туруорбута костор. Ол курдук биирдии олонхоьут талах олоппостоох буолуохтаах диэн, ааптар бэйэтигэр, ис туругар соп тубэьэр гына олбогун мин а5абар сакаастаабыт. Элбэх уустан Василий Васильевыьы талбытын соьуйа да, киэн тутта да санаабытым. Оруобуна бириэмэтигэр табыллан (итиччэ урдуктээх олоппос табылларыгар соп тубэьэр талах костон биэрбэт), барыта орун оннугар тубэьэн, олоппос бэлэм буолбутугар а5ам «Бу киьи сопко тобулуммут, бэккэ табылынна» диэн буолбута.
Тыйаатырга киирэн миэстэ булбакка уоьээ тахсан олорон кордохпунэ зал лыык курдук толору киьи, турааччыта да элбэх. Мин оскуола о5олору кытары олордум. Онтуктарбыттан «Ким а5аллай» диэбиппэр, дьонум «Учууталбыт, ол гынан баран биьиги бэйэбит да интириэьиргиибит» диэбиттэриттэн сурдээ5ин уордум. Уонна бутуор дылы олорон кордулэр. Бэйэ бэйэлэрин кытары ботур итир кэпсэтэллэр, санааларын уллэстэллэр. Кинилэри да коробун, сыананы да коробун. Билинни о5олор бол5омтолорун тардыбыт сурдээх учугэй са5алааьын буолла диэн сыаналаатым, уонна астынан дьиэлээтим.

Подробнее...
 
 

Член Союза писателей РФ, драматург и сценограф Айсен Дойду - Размышления после проекта "Олоҥхо олоххо.."

ad 39efb

Загрузка аудио
 

Загрузка аудио
 

21.05.2017

 

О Международном центре эпоса Евразийских народов в г.Якутске

ma 7f22d

Загрузка аудио
 

15.04.2017

 


Страница 1 из 217

Иван Шакуров

И.Ю. Пестряков

Афиша

Премьера спектакля «Дьырыбына Дьырылыатта»
14 15 февраля Театр Олонхо приглашает всех на новую постановку олонхо «Джырыбына Джырылыатта» П.ЯдрихинскогоБэдьээлэ. Спектакль...

Поиск

Карта посетителей