ОБУННААХ ОҔО

ОБУННААХ ОҔО

Ойуунускай

ep oiunskii dab63— Оо, оокком, обуҥҥун нии! Сэрэнэн сырыт эрэ, хайа ыаҕаспытыттан мэлитээйэҥий, — диэн эмээхсин саҥата көпдьүөрдэ.
— Эһээ! Окси, оннук обуннаахпын дуо? — диэн, оҕолоро соһуйдаҕа буолуо, икки ыаҕаһын мүльчү тутан: "Һуу-һуу... түттэ, түттэ!" — дии-дии өрө эккирээтэ.
— Оо, оокком аҕыалайданан, дьэ обуннаах даа киһи буолсу, — диэн оҕоньньор түмүктүү сыппыта.
— Эһээ! Окси, оннук буолсубун дуо? Тугун сүлүккэтэй, — диэн уоллара бэккиһээбит киһи курдук саҥарда, ыаҕастарын хомуйан ааны аһаат: "Һуу! Тулаах көттө", — диэн икки ыаҕаһынан дьиэтин аанын сабаамахтаата. Оо, дьэ обун-төлөн киһи! Аҕыалай обургу ити уу баһа бардаҕа...
Күөлүгэр тиийэн, үрдүк сыыртан өҥөс гына түстэ. Арай, хаас тиргэҕэ иҥнэн өрө даллаахтыы турар эбит.
Оччону көрөн баран обуннаах мунутаан, Аҕыалай обургу үөһэ тэстиэҕинэн, чохчойо-чохчойо: "Һуу! Хаат-хаат!" — диэн хаһыытаан дэлбэриттэ.
Ыаҕастыын, таҥастыын сыыр үрдүттэн: "Хаат-хаат", — дии-дии ыстанан кэбистэ.

Подробнее...
 

БУЛТААХ СИР

БУЛТААХ СИР

Ойуунускай

ep oiunskii dab63Ойуун ууһа Дьохсоҕон биир аартаах бульчута — бии Балбаа Хабарыыт эрэ Дьоллоох Сэмэн күһүн бултуу бар-быт. Туох иһин Дьоллоох аатырбытай — дьоллоох, бултаах сиргэ түбэспит. Күһүҥҥү хараҥаҕа үрэхтэн уу баһан тахсан, икки сыгынахха уот оттунан, чэй өрүммүт. Арай, чааньньыга уокка уурарын аҕай кытта — оргуйан өрө тэбэн биллигирии түспүт.
— "Түгүн түргэнэй, доҕоор!" — диэн өрө тардан көрбүтэ — тобус-толору күөнэх баһыллыбыт эбит... "Көр эрэ, дьоллооҕум тухары дьоллоохпун", — диэн саҥа аллайбыт.
Уотун күүһүрдээри мас хомуйа сыльдьыбыт. Ол сырыттаҕына арай сыа тыаһа уокка убайан бачыгырыыр, түү тыаһа убайан сырдьыгыныыр... Муннугар-уоһугар куйаха сыта, түү сыта, сыа сыта сабыта биэртэлиир.
Дьоллоох Сэмэн ол-бу диэки, ханна хайа бульчуттар бу туох ааттаах сытын таһаардахтарай диэн, көрө сатаата да, кыайан көрбөтө. Хайаан көрүөй — ытыс таһыйар ыас-хараҥа... Уотугар мас бырахпыта — уота өрө ыһыллан күндээрэ түстэ, икки сыгынаҕын өрүтэ салаамахтаан, сыа тыаһа бачыгыраата, түү тыаһа сырылыы түстэ. "Тугуй, доҕоор?" — диэн өҥөйөн көрбүтэ — икки буур тайах муостарытган иилсэн, умса түһэн өлөн сыталлар эбит.

Подробнее...
 

От ыйын 8 күнэ -ДЬИЭ КЭРГЭН, ТАПТАЛ КҮНЭ

 den semyi 71b82

От ыйын 8 күнэ -ДЬИЭ КЭРГЭН, ТАПТАЛ КҮНЭ

Тапталгыт эһиэнэ
Тойон сэргэ буолан,
Дьонтойон туран,
Үрдүгүтүттэн үргүөрү үргүппэтин!
Аар сэргэ буолан
Аарыгыран туран,
Анныгытыттан аргыары
Аһарбатын!
Ытык сэргэ буолан
Ыадаллан туран,
Кырдьыыны, кыыбаҕаны кыйдаатын.
Саргы салалыннын,
Өрөгөй үрдээтин,
Дьол тосхойдун,
Туску туһаайдын,
Мичил билистин,
Айхал ананнын,
Уруй олохтоннун!

Олоҥхо театрын бар дьоно

 
 

Азия оҕолорун оонньуута

Азия оҕолорун оонньуута

Битээлий Былааһап

vlasov ac8d3Азиаттар оонньуулара диэн тугуй? Боотурдар ыһыахтара (күрэхтэһиилэрэ). Азия олохтоохторун бырааһынньыктара. Эйэ түһүлгэтэ.
Азиаттар хаспытый? Орто дойдуга 6,7 миллиард киһи олорор. Киһи аймах аҥаара азиаттарбыт. Сахалар түүр омукпут. Аан дойду 1 миллиард киһитэ — түүр омук. Онон биһиги элбэхпит... (Азия — Аас ийэ... Аас ийэ оҕолоробут...)
Уот. Саха норуотугар уот туһунан сомоҕо-домоҕо чаҕылхай этии тыл баар. Ол маннык.
Түҥ былыр, уота умуллубут ыал атын алаастан уот ыла барар эбит. Ол иһин тиэтэйэ-саарайа сылдьар, кылгас кэмҥэ кэлбит, сып-сап тэскилиир киһини "уот ыла кэллиҥ", "уот ыла сылдьаҕын", "уот ылан бардыҥ дуу?" диир эбиппит...
Саха омук уот иччитигэр оннук сүгүрүйэр, ас кээһэр, сиэр-туом толорор, санаатын ыраастанар, уот иччитиниин кэпсэтэр буолбут...

Подробнее...
 

«ОЧЧОҔО ЫНАХПЫН АҔАЛ...»

«ОЧЧОҔО ЫНАХПЫН АҔАЛ...»

Реас Кулаковскай

reas kulakovskii 1b40bБиһиги иккиэ буоламмыт, үрэх күөлүгэр балыктаан аһыы, сынньана бардыбыт. Дьиэбититтэн киэһэлик хоҥуннубут. Онон түүнү быһа хаамтыбыт.
Күөлбүтүгэр тиийэрбит көс аҥара хаалбытын кэннэ, түүн үөһүн саҕана сиик бөҕө түстэ. Үрэхпит улаханнык кыараан, сорох сирдэринэн киһитээҕэр үрдээн ылаттыыр күөх ыарҕа үрүйэ буолла. Баран иһэр ыллыкпыт кыараҕаһа бэрт буолан, ыарҕа сиигэ биһигини, ууттан тахсыбыт дьон курдук, ньылбы сытытта.
Тыас-уус, саҥа-иҥэ суох. Арай, сотору-сотору сис чыычааҕа, киһи үһүүрэн эрэринии, чуораадыйбахтыыр.
Бэс ыйын бүтэһик да күннэрэ буоллар, биһиги тоҥо быһыытыйаммыт, им-дьим хаамсан сиппириһэммит, күн эрэ тахсыан иннинэ, тумантан өрө үллүбүт күөлгэ тиийэн кэллибит.
Биһиги тоҥмуппутун аһараарыбыт, күөл быһытта турар сыырын үрдүгэр уот отто охсоммут, итиннибит. Дуоһуйа ирэн-хорон барыыбытыгар, күн быһаҕастыы тахсан, килбэйэн кэллэ.
— Чэ, ыл, эн уута баһан таһаараҥҥын, чэйдэ өр. Мин илиммин үтэн тахсыам,— диэтэ киһим, туран рюкзагыттан илимин ыла-ыла.

Подробнее...
 


Страница 245 из 267

Иван Шакуров

И.Ю. Пестряков

Афиша

"Туйаарыма Куо" (Китай) в исполнении Пекинского театра опера Куньцю
«Светлоликая Туярыма Куо» пьеса П.А. Ойунского созданная по сюжету олонхо «Нюргун Боотур Стремительный». История...

Поиск

Карта посетителей