АҔАБАР СУРУК...

АҔАБАР СУРУК...

Эн уолуҥ, үөрэнээччиҥ Андрей Борисов
Чараҥ сайылыга. Аҕам балаҕана

1305521221 dsc 0001 151d6Киһи тыыннааҕар чугас дьоно Кинини куруутун баар буолуон курдук санаан истиҥник-иһирэхтик, ис сүрэхтэн, дэҥ кэриэтэ, кэпсэтээччи. Үлэ, түбүк үтүргэнигэр кыһарыйтаран, кэлин кэмнэргэ, Аҕаа, эйигин кытта ийэбит үүттээх чэйин иһэ-иһэ санаабын үллэстибэтэх, ирэ-хоро кэпсэппэтэх эбиппин...
Бу сайылыкпытыгар, Чараҥҥа, эн дьаныһан туран туттарбыт балаҕаҥҥар көмүлүөгү тигинэччи оттон, аал уоппут иннигэр эйигим кытта аргынньахтаан олорон сэһэргэһэр курдук санаан, санньыар курус да, сырдык-сыдьаай да өйдөбүллэрбин суруйан эрэбин... Саха киһитигэр «Аҕа — дьиэ кэргэн тутаах киһитэ» диэн дириҥ өйдөбүл баар. Аҕа — иитээччи, аһатааччы, Аҕа — дьиэ кэргэнигэр суон дурда, халыҥ хахха. Аҕа — бигэ тирэх, туллаҥнаабат тулааһын баҕана. Аҕа — үс кэми си тимниир Ытык Сэргэ. Эн бэйэҥ олоҕуҥ оҥкулунан Ыал Аҕата диэн ытык өйдөбүлү Тойон Сэргэ курдук туруорбутуҥ.
Дьокуускайга университекка үөрэнэриҥ, биһиги Чараҥҥа олорббуппут, ийэбит онно биэлсэрдиирэ. Кини эн курдук үөрэххэ үөрэнэргинэн киэн туттара. Өрөбүлгэр кэлэргин олус да күүтэрбит... Биһиги балтыбыныын Мохсоҕоллоохтон кэлэр суол төрдүн кэтэһэ көрөрбүт... Хатыҥ чараҥ быыһынан сатыы хааман иһэргин көрдөрбүт эрэ — оо, үөрүү! Утары сырсан саппарыһарбыт.
Балтым көтөхтөрөн кэбиһэрэ, мин эн санныгар сүктэрэн, тиит саҕа үрдүүрүм! Студент стипендиятыттан кырыйан, наар кэһиилээх буоларыҥ. Ол кэһииҥ — кинигэ. Билигин өйдөөтөххө, ол кинигэлэр биһиги улаатан, өйбүт-санаабыт сайдан иһиитигэр сөп түбэһэр эбит.
Биирдэ араадьыйанан олоҥхону биэрдилэр. Абааһы уолун ырыатын истэн олус диэн куттанным. Онно уоскутан, олоҥхо туһунан кэпсээбитиҥ, кинигэ долбууруттан (аны санаатахха, Оруоһун «Дьулуруйар Ньургун Боотура» эбит) биир кинигэни ылан добдугураччы ааҕан барбытыҥ:
«Былыргы былдьаһыктаах дьыл быраман мындаатыгар,
Урукку охсуһуулаах үйэ улаҕаа өттүгэр...»
Ол курдук миэхэ олоҥхоҕо умсугуйуу маҥнайгы кыымын сахпыт эбиккин.
Кинигэ аллараа долбууругар, илиигин ууннуҥ да ылар курдук, оччолорго саҥа тахсыталаабыт Ойуунускай сэттэ тома, Өксөкүлээх, Алампа кинигэлэрэ, Пекарскай тылдьыта тураллара. Онтон бары саха дьонун сүрэҕэр сырдык кыымы сахпыт «Кыым» хаһыакка «Араадьыйанан олоҥхону истэн баран» диэн ыстатыйаҥ (олоххор бастакы ыстатыйаҥ этэ) тахсыбыта. Оо, онно үөрбүккүн эриэхсит! Үрдүк, дьылыгыр уҥуохтаах бэйэҥ хаһыаты тэнитэн күлэ-үөрэ турарыҥ, ийэбит, балтым, мин — бары эйигинэн киэн туттан, эккирии турарбыт харахпар билигин да баар!
Бастакы булт — эр киһи буолууга бастакы үктэл. Булгунньахтаахха олордохпутуна, дьиэ кэргэн сүбэтин быһаарыытынан, миэхэ саа атыыластылар. Кырааскатын сыта сүтэ илик, кылабачыгас лаахтаах, биир уостаах 16 калибрдаах «ИЖ» саа. Сонно арыытын-самааскатын ыраастаан баран, чугас тыаҕа таҕыстыбыт. Аҕыйахта хаамааппытын кытта, отой чугас, сылбах сохсо күрүөтүн кэннигэр, муус маҥан куобах кулгаахтара чөрөҥөлүү олорор. Сааны хайдах тутарбын, хайдах кыҥыырбын, хайдах ытарбын сүбэлээн баран: «Ыт!» — диэбитиҥ. Саа түптэ сааллыбыта, бырыкылаата ыарыылаахтык санныбар «ньир» гыммыта, куобах тиэрэ таһыллыбыта. Мин үөрүүбүттэн саабын туора илгээт, булпар ыстаммытым. Тардыбытым — куобаҕым кэлбэт. Сохсоҕо атаҕын баттатан олорор куобаҕы ыппыт эбиппит. Арааран ылаары гыммып-пын: «Эн булдуҥ буолбатах, атын киһи ииппит сэбигэр иҥнибит», — диэн тыыттарбатаҕыҥ. «Оччоҕо маамабар тугу илдьэбин?» — диэн хомойон мух-мах буолбуппар, саха быһаҕынан куобах кулгаахтарын бысталаан баран туттаран кэбиспитиҥ. Бастакы «булпун» халааҥка оһоххо үтэн, дьиэ кэргэн бары үллэстэн амсайбыппыт... Билигин сорох дьон атын киһи «булдугар» дураһыйдахтарына эбэтэр бэйэм туох эмэ ситиһиилэнэн «бултуйдахпына», ордук санаан, дьиэк көрдөөн мускулуннахтарына, сонньуйа, аһына саныыбын... Оҕо эрдэхтэринэ аҕалара сиэрдэрин-майгыларын сааһылаабатах буоллаҕа...
— Андрейка, тур! Бардыбыт! Бу түгэни эн булгуччу көрүөхтээххин!
Төһө да сылаас суорҕан иһиттэн туруохпун баҕарбатарбын, аҕа тыла — сокуон! Эр киһи буоллаҕым дии! Харахпын аспакка сылдьан, илиим иминэн таҥнан мучумааннанарым. Онтон таһырдьа сааскы чэбдик салгынтан сэргэхсийэн, аҕам кэнниттэн саппай уопсубутунан барарым. Ол курдук Өлүөнэ кытылыгар киирэрбит. Сыыр үрдүгэр туран, сааскы айылҕа уһуктуутун кэтиирбит. Тула барыта уу чуумпу сатыылыыра. Онтон тиҥилэхпитинэн сир ньиргийэрин билэрбит, өрүс үөһээ өттүттэн ньириһийэн, сүүрүүк ат тэтиминэн модун көмүөл тоҕо анньан иһэрэ көстөрө. Өтөр буолбакка, хайа саҕа муустарынан быраҕаттана оонньоон, көмүөл бу тигинээн кэлэрэ, баччааҥҥа диэри муус болгуоҕа хам баттанан сыппыт өрүс уһуктан, модун сүүрүктэринэн оонньоон барара. Мин көрдөхпүнэ, муус болгуону тоҕо сиэлийэн, олоҥхо бухатыырдара туран кэлэллэрэ, кэннилэриттэн муус борокуот аал сандааран иһэр курдуга. Сонно дьыл кэлиитин бэлиэтигэр тулалыыр Айылҕа барыта хамсаан, сэргэхсийэн кэлэрэ, дьыл саҥа күнэ сандаарыччы тахсан, сырылас сылаас сардаҥаларынан Сир Ийэни барытын кууһан ылара.
Дьикти! Бу түгэни хаһан да көтүппэт этиҥ.
Биһиги дьиэ кэргэн төрдүөн бэлисипиэтинэн сылдьарбыт. Покровскайга көһөн киирбиппит кэннэ аҕам сүрдээҕин көтөҕүллэн:
— Дьокуускайтан Покровскайга диэри асфальт суол тутуллар буолла, —диэн кэпсээтэ.
— Асфальт диэн тугуй?
— Ханан да оллура-боллура суох, остуол ньуурун курдук көнө, кутуу таас суол.
— Оо, наһаа да үчүгэй буолсу! Оччоҕо Дьокуускайга диэри бэлисипиэтинэн начаас тэптэрэн тиийииһибит! — бука бары улаханнык үөрдүбүт.
Оҕо сааспыт ол курдук үөрүүлээх, дьоллоох этэ!
Бииргэ төрөөбүт бырааккын Баһылайы олус таптыырыҥ, кини ситиһиитинэн киэн туттарыҥ. Биһиэхэ кининэн холобур оҥосторуҥ, кини курдук Москваҕа үрдүк үөрэххэ, буолаары буолан, МГУ-га үөрэниэхтээхпитин, кини курдук киэҥ билиилээх, үрдүк культуралаах интеллигент буолуохтаахпытын түстүүрүҥ. Оччолортон ыла Москва миэхэ ситиһиллиэхтээх үрдүк чыпчаал, ыра санаа буолбута. «Норуот өстөөҕө буолан репрессияламмыт аҕаҥ Георгий Борисов-Нуустара кэнниттэн хаалбыт соҕотох быраатыҥ Москва университетын «кыһыл дипломунан» бүтэрбит, дойду тэбэр сүрэҕэр үөрэнэр саха чулуу ыччаттарын лидерэ, инникини улаханнык эрэннэрэр сахаттан бастакы археолог, дэгиттэр ууһут киһи ууга былдьаныыта эйиэхэ олус да ыар охсуу этэ! Эн хараҕыҥ уутун онно эрэ көрбүтүм... Үйэ аҥаарын тухары ааһан-араҕан биэрбэт аһыыҥ чугас киһини сүтэрии хомолтото эрэ буолбатаҕын хойут, сааһыран баран, өйдөөбүтүм...
Режиссер буолуохпун, киинэ устуохпун баҕарарым. Ону эн өйдөөн, Москваҕа ВГИК-кэ суруйдубут. Сааһыҥ кыра, үөрэнэ түһэн баран кэлээр диэн эппиэттээтилэр. Оскуола кэнниттэн Саха университетыгар медфакка химияны кыайан туттарбакка, аармыйаҕа сулууспалыы барыахпар диэри Чараҥҥа тиийэн бостууктуом диэн уку-сэки кэпсэтэ-кэпсэтэ хаамсан истэхпитинэ, Орджоникидзе болуоссатыгар, билиҥҥи Саха театрын аттыгар, ким эрэ аҕабын: «Саа-буо!» диэн оргууйдук ыҥырбытын чуор бэйэҥ истэн, эргиллэ түспүтүҥ. Көрбүппүт, дыр курдук бытыктаах, толору эттээх-сииннээх уолан саха уонна лаппычах соҕус уҥуохтаах сүрдээх мааны дьон тураллара. Кэлин билбитим эн үөлээннээҕиҥ, билигип саха театрын литературнай чааһын сэбиэдиссэйэ, суруйааччы, драматург Иннокентий Авксентьевич Дмитриев уонна режиссер Василий Фомин буолан биэрдилэр. Кинилэр сүбэлэринэн Москваҕа Щепкин аатынан театральнай училищеҕа туттарсан киирэн хааллым. Ити көрсүһүүнү дьоллоох түгэн эрэ курдук саныырым. Аны санаатахха, кэми-кэрдиини ырытар, ырыҥалыыр чуор киһи буолан «Саа-буо!» диэн инники кэм ыҥырыытын иһиттэҕиҥ, дьүлэй эттээх киһи эбитиҥ буоллар, ааһа туруохпут эбитэ буолуо.
Москваҕа барарбар кыракый муос чороону уонна «Дьулуруйар Ньургун Боотур» кинигэни туттаран ыыппытыҥ. Үөрэхпин бүтэрэн баран, Бүлүүгэ гастроллуу сылдьан, аҕам сорудаҕынан Максим Аммосовтыын, Былатыан Ойуунускайдыын бииргэ үлэлээбит абаҕабын Бүөчүккэ Барыыһаптыын көрүстүм.
— Туох үөрэхтэнниҥ? — диэн абаҕам ыйыппыта.
— Москваҕа артыыс үрдүк үөрэҕин бүтэрдим... — диэн киэн тутта соҕус эппиппэр киһим: «Салгыы үөрэнииһигин», — диэн кырдьаҕас абаҕам сорук туруоран кэбиспитэ.
ГИТИС-кэ режиссерга үөрэнэ бараары гынарбын эйиэхэ эппиппэр:
— Санааҥ хотор дуо? — диэн ыйыппыта.
— Хотор!.. — диэн хотоойутук хардарбытым эрээри, эн тургутуулаах ыйытыыгын үөрэнэ сылдьан өйдөөбүтүм.
Мин ситиһиилэрбинэн киэн туттарыҥ эбитэ буолуо эрээри, дьиҥнээх саха киһитин быһыытынан, хаһан да арбаан хайҕаабат этиҥ. Судургу баҕайытык: «Үчүгэй!» — диириҥ. Саха театра саха аатын Советскай Союзка, омук дойдуларыгар ааттатан, культурабыт иннигэр киэҥ аартык арыллыбытыгар, бэйэҥ көстүбэтэргин, аатыҥ ааттамматар да, Аҕаа, эн өрүү баарыҥ.
Атааннаһыылаах, былдьаһыктаах күннэр-дьыллар үүммүттэригэр миэхэ эн хас биирдии тылыҥ ыйааһыннаах этэ. 1984 сыллаахха үөлээннээҕиҥ Василий Никитич Протодьяконов сүбэтинэн Алампа «Бүдүрүйбүт көммөт» пьесатын туруордум. Партия обкома бобон кэбистэ. Профессордар Г.П. Башарин, В.Н. Иванов көмүскэһэ сатаатылар да кыаллыбата. Эмиэ эйиигинниин уку-сэки батысыһан, Василий Николаевичтыын аргыстаһан дьиэлээтибит. Хаар түһэ турара. Хаһан да уолуйбуккун, ороһуйбуккун биллэрбэт бэйэҥ онно бэркэ дьиксинэн: «Иэдээн буолаары гынна дуу?» — диэбитиҥ. Эн сэрэйбитиҥ курдук, саха дьонун өйүн-санаатын барытын аймаабыт 1986 сыл тиийэн кэлбитэ. Национальнай боппуруоска, социальнай эйгэҕэ, эдэр ыччат күннээҕи олоҕор, кэлэр кэскилигэр ситэ-хото быһаарыллыбакка мунньуллубут проблемалар төлө көтөн уулуссаҕа тахсыбыттара.
«Саха национализмын туһунан» партия уурааҕын утары араас санаа барыта үөскүү сылдьыбыта. «Тиис-тиискэ, муос-муоска!» диэн санааны бэйэлэрин туспа сыалларыгар күөдьүтээччилэр кытта бааллара. Ол түгэҥҥэ эн сахалыы мындыр санааҥ хоту саха дьонун түмэргэ «Саха омук» обществоны хаттаан тэрийбиппит. «Түмсүү! Сайдыы! Барҕарыы! » диэн лозунг тыллардаах XXI үйэҕэ саха дьонугар биир сүрүн программа курдук буоллулар. 1988 сыллаахха Саха сирин суруйааччыларын мөккүөрдээх съеһигэр Баһылай Харысхаллыын бэлэмнээбит дакылаатын кэнниттэн саха омук духуобунай лидерэ, народнай суруйааччы Софрон Данилов үөрбүт, долгуйбут хараҕар мин эн үөрбүт, киэн туттубут хараххын эмиэ көрбүтүм!
Улахан дьалхаанынан, киирсиинэн ыытыллыбыт ССРС народнай депутатыгар быыбарга Бүлүүгэ быыбардааччылардыын көрсүһүүгэ саалаттан: «Норуот өстөөҕө Нуустара сиэнэ ССРС народнай депутата буолуон сөп дуо?» — диэн ыйытыы кэллэ. Эппиэттэстим. Ол түгэни кэпсээбиппэр эн сирэйиҥ күлүгүрэ түспүтэ: «Аҕам биир эрэ сыл репрессияламмыта, мин «норуот өстөөҕүн уола» буолан, биэс уон сыл репрессияҕа сырыттым. Ону аны уолбар соҥнуу сырыттахтара». Ол кэнниттэн архыып докумуоннарын барытын хасыһан, туруорсан, Верховнай Суут Уурааҕынан аҕатын, эһэбин Георгий Васильевич Борисовы толору реабилитациялаппыта. Оттон миэхэ: «Сорох дьоннор ону-маны саҥардылар диэн, биир дойдулаахтаргар санааҕын тутума, норуот депутатын быһыытынан бар дьонуҥ туһугар үлэлээ», — диэбитиҥ. Төһө да аҕыйах бириэмэҕэ буоллар, ССРС народнай депутатынан күүһүм кыайарынан үлэлээбитим, сороҕор билигин да урукку быыбардааччыларбыттан сурук, көрдөһүү тиийэн кэлээччи.
— Мин аналым учуутал этэ. Ону аҕыйах бириэмэҕэ учууталлаан баран, олохпун барытын советскай-партийнай үлэҕэ анаатым, — диэн санааҕар тута сылдьаргын биллэрбиттээҕиҥ.
Кэбээйи Тыайатыгар учууталлыы сылдьан, оскуола паарталара хаадьаҥнаабыттарын өрөмүөннээри аккар икки дьааһык тоһоҕону ыҥырдан, ат арҕаһын быһа анньыа диэн, бэйэҥ сатыы, ыам бырдаҕын ортотунан, куталаах, маардаах суолларынан айаннаабытыҥ. Биһигини куоракка атаарыахтааҕыҥ, дьиэҕэр-уоккар сүрдээҕин диэн ыксыыр этиҥ. Дьиэҥ тэлгэһэтигэр тиийиигэр, аэродромтан самолет көтөн тирилээн тахсыбыт. Ахтылҕаннаах дьонуҥ, биһиги — ийэм, балтым, мин — ол самолетунан Сангаарга көтөн хаалбыппыт. Онно төһө эрэ хомойоохтоотун буолла! Көр, ол курдук Бүлүү педучилищетын, Саха университетын бүтэрэн, педадагог идэтин дэгиттэр баһылаабыт, оскуолаҕар, үөрэтэр оҕолоргор бэриниилээх учуутал этиҥ! Кэбээйи, Бүлүү, Хаҥалас оскуолаларыгар үөрэппит араас идэни баһылаан, үлэ бөҕөнү үлэлээбит, билигин кырдьа барбыт үгүс ахсааннаах үөрэнээччилэриҥ ону бигэргэтэллэр.
Эн ханнык да үлэҕэ үлэлээтэргин, партия Орджоникидзевскай оройуонунааҕы комитета, Саха АССР Культуратын министерствота, Миниистрдэр Советтара да буоллун, саха дьонун инникигэ сирдиир, үөрэтэр Учуутал аатын үрдүктүк тута сылдьыбытыҥ. Ону туоһулууллар сүүһүнэн ахсааннаах үөрэҕириигэ, ыччаты иитиигэ, интеллигенция миссиятыгар, саха тыла, культурата, государственнай тутула сайдыытыгар анаммыт ыстатыйаларыҥ.
Оттон миэхэ эн — мин оҥорбут, тэрийбит дьыалаларбар эппиэтинэһи үрдүк арҕаскар ылынар Аҕа уонна Учуутал этиҥ!
Саха Республикатын культуратын министринэн туруоралларыгар эйигиттэн ыйыппыппар, куолугунан:
— Санааҥ хотор дуо? — диэн ыйыппытыҥ.
— Хотор!..
— Саамай кылаабынайа ылыллыбыт уураахтар, бэриллибит сорудахтар тиһэҕэр тиийэ толоруллалларын ситис. Үксүгэр ордук саха чиновниктара ситэ-хото толорбокко, дьыала ис хоһооно, суолтата сыппаан, сороҕор ыһыллан хаалааччы. Оннук буоллаҕына, дьон, норуот былааска эрэнэрэ мөлтүүр, оччоҕо общество тутула айгырыыр. Чуолаан социальнай эйгэҕэ, культура, үөрэҕирии, спорт боппуруостарыгар, Российскай империя, Советскай Союз курдук улуу державалары ыспыт дьон норуот өйүн-санаатын булкуйалларыгар, бастатан туран, литератураны, искусствоны, культураны сиргэ-буорга тэпсэн, киһи аймах сыаннастарын суох оҥоро сатаабыттара. Бу ыһыллыы-тоҕуллуу кэмигэр саха омук диэн өйдөбүл баар буолара дуу, суох буолара дуу эн министерствоҕыттан тутулуктаммыт күнэ-дьыла кэллэ.
— Сүүрбэ сыл Культура уонна духуобунай сайдыы министерствотыгар үлэлээбиппин түстүүр сүрүн түһүмэхпин «Тоҕус халлаан домньуттара, айыы аймаҕыгар алгысчыттара» диэн кинигэҕэр суруйбутуҥ: «...Былыргы сахалар баһылыктара Тыгын Дархан олоҕор Сайсары Эбэ Хотун илин эҥээригэр «Олоҥхо Киинэ» тутууларын олоҕо түһүөхтээх. Бу сахалар, Саха сирин олохтоохторо духуобунай барҕарыыларын үһүйээҥҥэ биллэр, номоххо киирбит Тыгын булгунньаҕын (курган) үрдүгэр үүнэн-үрдээн тахсыбыт, киһи аймах тылынан айбыт культуратын шедеврин, саха олоҥхотун, өлбөт үйэлээх символа тутуллуоҕа. Оннук буолуоҕа!»
Аҕаа, ити этиигин эн миэхэ кэриэс сорудаҕыҥ курдук ылынабын. Саха санаалаах барыта тардыһар, омук дьоно барыта умсугуйан көрөр «Олоҥхо дойдута» хайаан да тутуллуохтааҕын туһунан Ил Дархаммыт Егор Борисов бигэ тылын истибитиҥ. Бу күннэргэ ити боппуоска Россия культуратын министриниин кэпсэтиини тэрийэргэ биһиэхэ чопчу сорудаҕы биэрдэ.
Биир кэпсэтиибитигэр Россия үрдүнэн уонтан тахса тыһыынча дэриэбинэ эстибит, быраҕыллыбыт диэн хаһыаттан аахпыккын соһуйа-дьиксинэ кэпсээбитиҥ. Саха дэриэбинэтэ эстэн, дьоно-сэргэтэ көһөн хааллаҕына норуоппут сүтэр, симэлийэр дьылҕаланар диэн эппитиҥ. Ону бу саас Чараҥҥа Хаҥалас улууһун баһылыгын, олохтоох дьону, кырдьаҕастары, эдэрдэри мунньаҥҥын «Воскресение Чарана» диэн идеяҕын туруорсубуккун бары бэркэ сэҥээрэ ылыммыттара. Улуус баһылыга Юрий Зайцев сахалыы ыраастык саҥарар, эдэр, эрчимнээх, аныгылыы толкуйдаах нуучча киһитэ эппит тылын энчирэппэккэ, чопчу быһаарыылары ылынан, ити санааҕын эмиэ кэриэс сорудах курдун олоххо киллэрэрдии туруммут.
Аҕам кырдьаҕас, Эн Орто дойдуга бааргар сирдээҕи олоххун түмүктүүр, түстүүр курдук бэчээттэппит бүтэһик ыстатыйаҥ «Өтөх өҥүргэстээх, сурт кириэстээх — өбүгэлэрбит кэриэстэрэ» диэн ааттаабытыҥ. Төрөөбүт алааһыгар ахтылҕанын киһи олоҕун түмүгэр сиргэ төҥүргэс силис хаалларарын өбүгэлэрбит кэриэстэрэ сурт кириэһин — итэҕэлбитин умнуо суохтаахпытын суруйбутуҥ. Бу саас Чурапчыга Георгий Прокопьевич Башарин төрөөбүт алааһыгар, олорбут өтөҕөр сылдьан баран, төннөрбөр суол кытыытыгар маҥан атыыр атаара көрө хаалбытын кэпсээбиппэр университекка бырааттыы Башариннардыын үөрэммитиҥ туһунан, оччотооҕу национальнай боппуруостар уустук кэмнэрин ымпыктарын-чымпыктарын сиһилии кэпсээбитиҥ. Ол кэпсэтииттэн сиэттэрэн, Николай Лугиновтуун бырааттыы Сэмэн, Софрон Даниловтар төрөөбүт алаастарыттан төннөрбүтүгэр эмиэ, киһи дьиктиргиэн курдук, суол төрдүгэр икки маҥан сылгы сайыспыттыы атаара хаалбыттарын санаан кэлбитим. Ону Эн:
— Үрдүк аналлаах дьон айыы сылгылара буолан көстөллөр буоллаҕа, — диэн эппиттээҕиҥ.
Бу дьыл от ыйын 16 күнүгэр 40 хонуктааҕыта Николай Лугинов, үгэһинэн, телефоннаан, уһугуннаран баран:
— Доҕоор, дьэ дьиктини көрдүм. Сарсыарда таһырдьа тахсыбытым даачам олбуоругар маҥан ат киирбит. Ити туохха буолуой? — диэтэ.
Мин эн кутуҥ кэлэн турарын тута сэрэйбитим.
Бу күннэргэ, били, Өксөкүлээх Өлөксөй «Ойуун түүлүн», Былатыан ОЙуунускай «Кыһыл ойуунун» тэҥнээн ырыппыт кинигэҕэр этиллэринии, эн тоҕус халлаан домньуттарыгар, айыы аймаҕын алгысчыттарыгар тиийэн эрдэҕиҥ...

Эн уолуҥ, үөрэнээччиҥ Андрей Борисов
Чараҥ сайылыга. Аҕам балаҕана

Саха сирэ. — 2012. — Атырдьах ыйын 25 к. — С. 4.

Вернуться назад  

Иван Шакуров

И.Ю. Пестряков

Афиша

Театр Олонхо приглашает на спектакли!
Дорогие друзья! Театр Олонхо приглашает на спектакльолонхо «Ала Булкун» в постановке Гаврила Менкярова 28 и 29...
БОЛҔОЙУҤ! СЭРГЭЭҤ! КЭЛИҤ!
Олоҥхо тыйаатыра Өксөкүлээх Өлөксөй аатынан Норуоттар доҕордоһууларын Дьиэтигэр бар дьонун олунньу 1112 күннэригэрсаха классик суруйааччылара...

Поиск